Buchholz nedir, nasıl hesaplanır?
Buchholz nedir? Eşit puanlı oyuncuları rakiplerinin gücüne göre ayıran eşitlik bozma ölçüsüdür: oyuncunun karşılaştığı herkesin turnuva sonundaki puanları toplanır. İsviçre sistemi turnuvaların genellikle ilk eşitlik bozma ölçütüdür; ChessLivo onu her turdan sonra FIDE eşitlik bozma yönetmeliğine (C.07) göre hesaplar.
Buchholz nedir?
Bir oyuncunun Buchholz değeri, rakiplerinin turnuva sonundaki puanlarının toplamıdır. İsviçre sisteminde aynı puandaki iki oyuncu aynı rakiplerle oynamamıştır: rakipleri daha çok puan toplayan oyuncu daha zor bir turnuva geçirmiştir ve üstte sıralanır.
Her rakibin oyunun oynandığı andaki değil, turnuva sonundaki puanı alınır. Oyuncunun o rakibe karşı aldığı sonuç Buchholz’u etkilemez.
Örnek: altı oyuncu, üç tur
A’dan F’ye altı oyuncu üç turluk bir İsviçre sistemi turnuva oynuyor. Tablo, ChessLivo’nun puan durumunu hesaplayan eşitlik bozma koduyla hesaplanmıştır.
A ve F turnuvayı 2.5 puanla bitiriyor. A’nın rakipleri 0 (D) + 2.5 (F) + 1.5 (E) puan topladı, yani A’nın Buchholz’u 4. F’nin rakipleri 1 (C) + 2.5 (A) + 1.5 (B) puan topladı, yani F’nin Buchholz’u 5. F daha güçlü rakiplerle oynadı ve birinci sırada yer alıyor.
| Sıra | Oyuncu | 1 | 2 | 3 | Puan | BH-C1 | BH | SB |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | F | C Siyah 1 | A Beyaz ½ | B Beyaz 1 | 2.5 | 4 | 5 | 3.75 |
| 2 | A | D Beyaz 1 | F Siyah ½ | E Beyaz 1 | 2.5 | 4 | 4 | 2.75 |
| 3 | E | B Siyah ½ | C Beyaz 1 | A Siyah 0 | 1.5 | 4 | 5 | 1.75 |
| 4 | B | E Beyaz ½ | D Beyaz 1 | F Siyah 0 | 1.5 | 4 | 4 | 0.75 |
| 5 | C | F Beyaz 0 | E Siyah 0 | D Beyaz 1 | 1 | 4 | 4 | 0 |
| 6 | D | A Siyah 0 | B Siyah 0 | C Siyah 0 | 0 | 4 | 5 | 0 |
1–3 numaralı sütunlar turlardır: rakip, renk (○ Beyaz, ● Siyah) ve o oyunun puanı.
Kesintili Buchholz (Cut 1) ve Medyan Buchholz
Kesintili Buchholz (Cut 1) en düşük rakip puanını hesaba katmaz; böylece tek bir zayıf rakip sonucu daha az etkiler. Medyan Buchholz hem en düşük hem en yüksek rakip puanını dışarıda bırakır.
Örnekte A, D rakibinin 0 puanını; F ise C rakibinin 1 puanını atar: ikisinin de kesintili Buchholz’u 4 olur. Cut 1 tek başına onları ayıramaz, listedeki bir sonraki ölçüt karar verir. ChessLivo’da İsviçre sistemi için varsayılan sıra önce kesintili Buchholz, sonra Buchholz’dur: burada Buchholz F’yi öne geçirir. Eşitlik bozma ölçütlerinin sırası sonucu değiştirebilir; sırayı turnuva kurallarınızla birlikte duyurun.
Bay, hükmen sonuçlar ve Buchholz
Bay ya da hükmen sonuçlanan bir oyun, gerçek bir rakibin olmadığı turdur. FIDE C.07 bu turların Buchholz’da nasıl sayılacağını ayrıca düzenler; ChessLivo bu kuralları uygular, toplamları elle düzeltmeniz gerekmez.
ChessLivo’da Buchholz
- Her İsviçre sistemi turnuva şu eşitlik bozma ölçütleriyle başlar: kesintili Buchholz, Buchholz, Sonneborn-Berger, aralarındaki maç ve galibiyet sayısı. Turnuvayı kurarken kendi listenizi ve sıranızı seçebilirsiniz.
- Puan durumu her turdan sonra her ölçütün değerini gösterir; herkese açık turnuva sayfası aynı tabloyu oyunculara ve izleyicilere gösterir.
- Lig usulü turnuvalarda Buchholz kullanılmaz: herkes aynı rakiplerle oynadığından kimseyi ayırmaz. Lig usulünde aralarındaki maç, Sonneborn-Berger, galibiyet sayısı ve Koya kullanılır.
İsviçre sistemi bir turnuvanın eşitlik bozma ölçütleri adım adım: İsviçre sistemi turnuva rehberi.
Buchholz hakkında sorular
- Buchholz nasıl hesaplanır?
- Oyuncunun bütün rakiplerinin turnuva sonundaki puanları toplanır. Bu sayfadaki örnekte A’nın rakipleri 0, 2.5, 1.5 puanla bitirdi; A’nın Buchholz’u 4.
- Kesintili Buchholz (Cut 1) nedir?
- Rakip puanlarından en düşüğü atılarak hesaplanan Buchholz’dur. Örneğin ilk turda sıralamanın en altından biriyle eşleşen oyuncunun bu tek zayıf rakip yüzünden geride kalmasını önler.
- Buchholz da eşitse ne olur?
- Turnuvanın listesindeki bir sonraki ölçüt karar verir, örneğin Sonneborn-Berger ya da aralarındaki maç. Bütün ölçütler eşitse, turnuva kuralları başka bir yol öngörmüyorsa oyuncular o sırayı paylaşır.
- Lig usulü turnuvalarda Buchholz kullanılır mı?
- Hayır. Lig usulünde herkes aynı rakiplerle oynar, dolayısıyla rakip puanlarının toplamı kimseyi ayırmaz. Bunun yerine aralarındaki maç, Sonneborn-Berger, galibiyet sayısı ve Koya kullanılır.
- Bay geçilen tur Buchholz’da sayılır mı?
- Bay ya da hükmen sonuçlanan oyun gerçek bir rakibin olmadığı turdur; Buchholz’da nasıl sayılacağını FIDE C.07 belirler. ChessLivo bu kuralları her turda sizin için uygular.
Eşitlik bozma hesaplarını ChessLivo’ya bırakın
İsviçre sistemi turnuvanızı ChessLivo’da düzenleyin: FIDE Hollanda sistemiyle eşleştirme, her turdan sonra Buchholz, Sonneborn-Berger ve diğer FIDE ölçütleriyle puan durumu.