Sonneborn-Berger nedir? Adım adım hesaplama
Sonneborn-Berger, güçlü rakiplere karşı alınan puanları öne çıkaran eşitlik bozma ölçütüdür: bir galibiyet yenilen rakibin bütün puanını, bir beraberlik yarısını getirir. ChessLivo Sonneborn-Berger’i her turdan sonra FIDE eşitlik bozma yönetmeliğine (C.07) göre, lig usulü ve İsviçre sistemi turnuvalarda hesaplar.
Sonneborn-Berger nedir?
Her oyun için rakibin turnuva sonundaki puanı, oyuncunun o oyunda aldığı puanla çarpılır ve hepsi toplanır:
- galibiyet rakibin bütün puanını getirir;
- beraberlik yarısını getirir;
- yenilgi hiçbir şey getirmez.
Eşit puanlı iki oyuncu, puanlarını kimden aldıklarına göre ayrılır: liderleri yenmek, sıralamanın sonundakileri yenmekten daha değerlidir.
Örnek hesaplama
Buchholz sayfasındaki altı oyuncu, İsviçre sistemiyle oynanan üç turdan sonra; tablo ChessLivo’nun puan durumunu hesaplayan eşitlik bozma koduyla hesaplanmıştır. A ve F’nin ikisinin de 2.5 puanı var.
- A: 0 (D, galibiyet) + 2.5 × ½ (F, beraberlik) + 1.5 (E, galibiyet) = 2.75
- F: 1 (C, galibiyet) + 2.5 × ½ (A, beraberlik) + 1.5 (B, galibiyet) = 3.75
F’nin galibiyetleri daha çok puan toplayan rakiplere karşı geldi; F Sonneborn-Berger’de de öndedir.
| Sıra | Oyuncu | 1 | 2 | 3 | Puan | BH-C1 | BH | SB |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | F | C Siyah 1 | A Beyaz ½ | B Beyaz 1 | 2.5 | 4 | 5 | 3.75 |
| 2 | A | D Beyaz 1 | F Siyah ½ | E Beyaz 1 | 2.5 | 4 | 4 | 2.75 |
| 3 | E | B Siyah ½ | C Beyaz 1 | A Siyah 0 | 1.5 | 4 | 5 | 1.75 |
| 4 | B | E Beyaz ½ | D Beyaz 1 | F Siyah 0 | 1.5 | 4 | 4 | 0.75 |
| 5 | C | F Beyaz 0 | E Siyah 0 | D Beyaz 1 | 1 | 4 | 4 | 0 |
| 6 | D | A Siyah 0 | B Siyah 0 | C Siyah 0 | 0 | 4 | 5 | 0 |
1–3 numaralı sütunlar turlardır: rakip, renk (○ Beyaz, ● Siyah) ve o oyunun puanı.
Lig usulü ve İsviçre sisteminde Sonneborn-Berger
- Lig usulü. Herkes aynı rakiplerle oynadığından Buchholz kimseyi ayırmaz; Sonneborn-Berger lig usulünün klasik eşitlik bozma ölçütüdür. ChessLivo’da lig usulü için varsayılan sıra: aralarındaki maç, Sonneborn-Berger, galibiyet sayısı ve Koya.
- İsviçre sistemi. Sonneborn-Berger genellikle Buchholz’dan sonra gelir: ChessLivo’da İsviçre sistemi için varsayılan sıra kesintili Buchholz, Buchholz, Sonneborn-Berger, aralarındaki maç ve galibiyet sayısıdır.
Turnuvayı kurarken kendi listenizi ve sıranızı seçebilirsiniz; sırayı turnuva kurallarınızla birlikte duyurun.
Bay ve hükmen sonuçlar
Bay ya da hükmen sonuçlanan bir oyunda çarpılacak bir rakip puanı yoktur. FIDE C.07 bu turların Sonneborn-Berger’de nasıl sayılacağını düzenler; ChessLivo bu kuralları uygular.
Lig usulü bir turnuvanın eşitlik bozma ölçütleri: lig usulü turnuva rehberi.
Sonneborn-Berger hakkında sorular
- Sonneborn-Berger nasıl hesaplanır?
- Oyuncunun yendiği rakiplerin turnuva sonundaki puanları ile berabere kaldığı rakiplerin puanlarının yarısı toplanır; yenilgiler bir şey eklemez. Bu sayfadaki örnekte F’nin Sonneborn-Berger’i 3.75, A’nınki 2.75.
- Buchholz ile Sonneborn-Berger arasındaki fark nedir?
- Buchholz, sonuç ne olursa olsun bütün rakiplerin puanlarını toplar. Sonneborn-Berger ise bir rakibin puanını yalnızca ondan alınan puan kadar sayar: galibiyette tamamını, beraberlikte yarısını.
- Lig usulünde neden Sonneborn-Berger kullanılır?
- Lig usulünde herkes aynı rakiplerle karşılaştığı için eşit puanlı oyuncuların rakipleri toplamda aynı puanı almıştır; Buchholz bu oyuncuları ayıramaz. Sonneborn-Berger ise oyuncuları kimi yendiklerine ve kimle berabere kaldıklarına göre ayırmayı sürdürür.
- Sonneborn-Berger de eşitse ne olur?
- Turnuvanın listesindeki bir sonraki ölçüt karar verir, örneğin lig usulünde galibiyet sayısı ya da Koya. Bütün ölçütler eşitse, turnuva kuralları başka bir yol öngörmüyorsa oyuncular o sırayı paylaşır.
Her turdan sonra Sonneborn-Berger’li puan durumu
Lig usulü ya da İsviçre sistemi turnuvanızı ChessLivo’da düzenleyin: sonuçları girin, Sonneborn-Berger ve diğer FIDE ölçütleriyle puan durumu kendiliğinden oluşsun.